اولین پایگاه تخصصی ژنتیک در ایران
شنبه 8 اسفند 1388 :: نویسنده : امیر بروغنی

پلاسمید در مهندسی ژنتیک

با تغییراتی که در توالی پلاسمیدها ایجاد می‌کنند ویژگی‌هایی در آنها بوجود می‌آید که در مهندسی ژنتیک استفاده می‌شوند. معمولا به پلاسمیدهایی تغییر یافته ژنتیکی وکتور می‌گویند.

 

 

وکتور

 

وکتورها، مولکول های DNA ای هستند که برای تاگ‌سازی (کلون کردن) قطعات DNA در سلول های میزبان به کار می‌روند. برحسب کاربرد، وکتورها به انواع مختلفی تقسیم می‌شوند.

 دو نوع متداول آن عبارت‌اند از وکتورهای کلونینگ و وکتورهایی بیانگر. از ویژگی های عمومی تمامی وکتور‌ها، پایداری آنها در سلول میزبان می‌باشد. وکتورها عموماً توانایی همانند سازی مستقل در سلول میزبان را دارند، به طوریکه دارای محل آغاز تاگ‌سازی قابل شناسایی برای سیستم سلول میزبان بوده و در سلول میزبان پایدار می‌باشند.

 

 

وکتورهای کلو نینگ

وکتورهای کلونینگ صرفاً جهت کلون نمودن قطعات DNA به منظور تکثیر، انتقال و بررسی توالی آنها به کار می‌روند.

 چنین وکتورهایی دارای ناحیه (توالی) خاصی با چندین جایگاه برای آنزیمهای محدود کننده به نام ناحیه کلونینگ با جایگاه چند گانه (MCS) می‌باشند.


وکتورهای بیانگر

 

pGEX یکی از انواع وکتور های بیانگر که برای بیان پروتئین ها در باکتری بکار می‌رود. این وکتور باعث اتصال یک برچسب GST به پروتئین می‌شود.

وکتورهای بیانگر، علاوه بر نگهداری و تکثیر قطعات DNA برای بیان ژنها به کار برده می‌شوند. وکتورهای مزبور دارای پروموترهای مناسب، جایگاه اتصال ریبوزوم (RBS)، کدون آغاز ترجمه و توالی پایان رونویسی می‌باشند که در فاصله معینی در اطراف ژن کلون شده قرار گرفته و ایجاد یک قاب خواندن (ORE) مناسب برای ژن می‌نمایند. به ناحیه‌ای که این اجزا را در برمی گیرد کاست گفته می‌شود.

 


وکتورهای یوکاریوتی و پروکاریوتی

بسته به نوع میزبانی که ژن مورد نظر در آن تکثیر و یا بیان می‌شود، نوع وکتور و پروموتر به کار رفته متفاوت خواهد بود.

خصوصیات عمومی وکتورهای یوکاریوتی و پروکاریوتی مشابه‌است. اما این وکتورها در برخی خواص با هم تفاوت دارند. جایگاه‌های آغاز همانند سازی، رونویسی و توالیهای تنظیمی هر وکتور باید بگونه‌ای باشد که برای سیستم آنزیمی میزبان قابل شناسایی باشد. به عبارتی دیگر جایگاه اتصال ریبوزوم (RBS) وکتورهای بیان ژن یوکاریوتی، توسط ریبوزومهای یوکاریوتی و RBSهای پروکاریوتی توسط ریبوزومهای پروکاریوتی شناسایی می‌شوند.





نوع مطلب : DNA، 
برچسب ها :


 
 
 
ساخت وبلاگ در میهن بلاگ

شبکه اجتماعی فارسی کلوب | اخبار کامپیوتر، فناوری اطلاعات و سلامتی مجله علم و فن | ساخت وبلاگ صوتی صدالاگ | سوال و جواب و پاسخ | رسانه فروردین، تبلیغات اینترنتی، رپرتاژ، بنر، سئو